سرود ملی کردستان به لهجه کُرمانجی

سرود ملی کردستان به لهجه کُرمانجی

۱۱ ۰۶ ۱۳۸۷

ای رقیب” (Ey Reqîb) سرودی است ملی که در اقلیم کردستان عراق، مورد استفاده کُردها قرار میگیرد ولی مردم آن را به عنوان سرود ملی برگزیده اند. این سرود توسط شاعر کُرد “یونس ملا رئوف” متخلص به دلدار” (۱۹۱۸-۱۹۴۷) در زندان حکومت وقت عراق در سال ۱۹۳۸ سروده شده است.“

چهارده معصوم

گووط وه مه پئغه مبروو  فاطمه وو ديانزه                     ژه رئيئ ديز خار مه هوون سا كه خادئ دخازه

 

 

فردوسی کرمانج

  فردوسي كرمانج

نگاهي به زندگي استاد علي بابارستمي خلاجلو

شادروز اماني

 

در دامنه ارتفاعات كوهستاني پتله‌گاه شيروان روستاهاي متعددي وجود دارد كه يكي از آن‌ها خلاجلوست و استاد علي بابارستمي يكي از مطرح‌ترين نوازنده‌هاي دوتار و از بهترين خواننده‌هاي ابيات و اشعار حماسي در همين روستا به دنيا آمده است. پدرش استاد زال رستمي مردي آهنگر بوده كه ضمن آهنگري دوتار هم مي‌نواخته است. اهالي روستاي خلاجلو از ايل كرد بيچرانلو هستند كه عقايد پاك و ميهن دوستي آنها بر همگان آشكار است. علاقه به اسب، اسلحه و نواختن موسيقي و آواز در كوه‌هاي مرزي سرحد از علايق عمومي اين كوه‌نشينان صبور و آرام آريايي است.

 

شعر کردی

کرد یعنی...

کرد یعنی یک اصالت

 ناب ... ناب

کرد یعنی یک سوال بی جواب

کرد یعنی منصور بر دار باش

مرگ را در آغوش و بیدار باش

کرد یعنی گریه های تا خدا

کرد یعنی سوزش بی انتها

کرد یعنی صد شهید و یک مزار

کرد یعنی برکه های بی قرار

کرد یعنی مویه های انتظار

کرد یعنی سالهای بی بهار

کرد نام یک قوم از پدر

کرد یعنی عاشقی کردن تا جنون

کرد یعنی نه مذهب نه مرز

بلکه خون

کرد یعنی عاشقی کردن تا جنون

 از مجموعه "چه وه ری" سروده سرکار خانم ناهید محمدی شاعر ایوانی.

شعر کرمانجی اثر زاهد حسین پور گنجه (گنجه رودبار)

 

(بسم الله الرحمن الرحیم)

 

و ناو وی ژویر 

 

گنجه کول نامه

اثر زاهد حسین پور گنجه

 

پاییز 78

 

وی شعره تقدیم ته کم په روحی تمام رفتگان محل گنجه وتمام شهیدان زلزلهء 31 خرداد

وهمچنین په روحی برانگی شهیدقا  (محمد حسین پور)

 

گنجه دنه محل بوچکالو یه                                         لویه له وی دکه جوبن له  ای پالویه

له روباره ته لویه بعد زلکه                                        تابلویی گنجه دستقا دای کلکه

له ماشینه پیاده بویی دم بگر                                     بینگه ته گج کر دمقا ور ببر

ورا کینی گنجه لاته ژور هره                                       جاده یراست رو به محلدا تره

اورتی فیشان سلامگاه بعد ملکانه                         محل ده جالدا کوهان خا هلدانه

محلی اصلی گنجه مه ورای                                      قولاق بده سر ببین چه بی ریایه

قدیمانا گنجه دنه گنجه بو                                       زندگی شیرین بو اگه رنجه بو

خل خوش و خرم بو نو بی دردسر                           له حالی هود و نه دمان بی خبر

محل دنه قیمت  قربه هبو                                       محل دنه حکمت و حرم هبو

مزنو بوچی لاخارا اصل بو                                         حرمتی پیران دنکه فصل بو

ته دنه ارخ دا آوی ییجان ده چو                               تو زانی خاده اوهای بو یا نبو

الان زمانه سر و کونه بویه                                          عزت و حرمت له میانه چویه

از دبمه ازم ازم کس ننه                                            تو دبه دونه لمه را وس ننه

خاده بکه عاقبتی مه به خیر                                       اگه نکه قدکه ناخه لقمه تر

غریبی انگی دلی حیرانه یه                                         ایشو چما گنجه له تیرانیه

له بیره من ناریه او وقتانا                                        آومالانا آودارکا آوتخدانا

پیله به پیله له سه هو مال هبو                               له پشتی مالان دونه خال هبو

قاطر و کر مانگ یو گولک هبو                                 ترافشان و قزلاق و دولک هبو

گرمی به ترش و تیانه مایوره                                   گرمی به دویو تبکه حیریره

خورشی گورو قلیه بویو ترش آوی                          پیازآوکوپنجار بویو مارجاوی

بینی نونی تزه ای سه تندوره                                  شل دکر بو مریان له ای دوره

هوا وقی ابری دبو شه دکر                                      بینی خالیه مریان چه دکر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شعرچیای شایجیانی

چیای شایجیانی  >>>>>> 

شاعر وعارف نامی کرمانج جعفرقلی زنگلی (معاصر ناصر الدین شاه قاجار) در توصیف این کوهستان چنین سروده:

 یه نگی جه وانی یی چوومه چیای شایجیانی

له وی مات وحیرانووم یه زکه تمه گومانی

***

کانی له وی  ره وانن ، گول و گیا نه موودار

بینی چادر نشینان شوون وشوون لی به رقه دار

***

کیفی و گور و پلنگ  وهشو تیرن  له پیکار

قودره تی په روه ردگا ر زه هه رکودنا شکار

***

قا چیا کیمیایه به رفی  له  وی    ده وایه

یه وسرفی   په روره ردگار   سه واشاه و گه دایه

***

چی بیژم سی شایجیانی ، شایان، شاهی جهانه

یه و وه به رفو بارانه ، وه کانی نه ره وانه

***

چی چوکو جی قه ره میغ مه رخ وشیلان تی دانه

ژه بینی گول وآنوخ آده م ده وی م

ه ستا***

نه

چیا ناوی   میناوی   سه  رفه   راز  ونا  قدار

تو که س ناوی مینامی له وی مه ستو هووشیار

 

دوبله به فارسي

 

من در اوج جوانی رفتم به کوه شاه جهان

در آفرینش آن مبهوت واندر گمان

چشمه هایش روان وگل وگیاه نمودار

چادر کوچ نشینان جا به جا وبرقرار

آهو گرگ  و پلنگ وحش وطیران در پیکار

 قدرت پروردگار از هر طرف آشکار

این کوه   کیمیا   وبرف  آنجا  دوا است

سفره پروردگار  بهر شاه  وگداست

چه گویم بهر شایجان،شایجان،شاه جهان است

هم با باران وبرف چشمه های روان

چوک زرشک واُرس ونسترن اندر آن فراوان است

از بوی گل وگیاه آنوخ آدم مست وحیران

هیچ کوهی نیست همچو او سرفراز ونامدار

هیچ کس آنجا مثل من نبود مست وهوشیار

 

 

  جعفر قلي زنگلي

قطعه شعری کوردی در وصف مادر، اسماعیل حسین‌پور

تقديم به تو مادر آزادی، تقديم به توپلك نابسته‌ی روزگار، تقديم به تو كه آخرين برگ به يادگار ماندهء تاريخی، كه چنين غم و اميد در هم تنيده‌ای را بر شانه‌ی نحيفت به يادگارداری.

مادران زمزمه‌ی ملايم جويبارند. ناهراسيدگان از تندر وصاعقه، مادران باشكوه كورد، لالايی برلبان و مويه‌كنان ساليان سياه‌رفته برخويشند. بغض در گلو ماندگان فرياد نارسيده به دور دستها، مادر كورد معصوميت و پاكي كوهستان است. همنفس نسيم كوهپايه ها، دستی بر گهواره دارند و دستی بر آفتاب. اندوه برلبان به فرياد آمده از جفای روزگار.

بی‌دياری وغريب مزاری و ييلاق وقشلاق و گاه مرگ و تولد در راه، از تو سترگ صخره ای ساخته است كه لايق ستودن است. هنوز در لالايی تو اندوه بلند ساليان دور خفته است. مادر تو چشم به راهی، خيره در روزهای‌ رفته‌ی ديروز، وداع با فرزند. مادر تو هرچه اميد و آرزوی بودنی. همه و همه يعني تو مادر كورد، مادر قصه های سرخ  پرآتش، مادر کاوه‌های مانای ماست.

•     •     •

داییک

بلند به‌ژنا له سه‌ر چئ‌نگئ چيانێ
ئازێز داييكێ، غه‌ريبا ناڤ ديانێ

 

سه خشتی كرمانجي

سه خشتی كرمانجي

   جواني چو نكا كالم           له جم خلك نكا تالم